ОБУЧЕНИЕ ДИСЦИПЛИНЕ «ИНФОРМАЦИОННАЯ БЕЗО- ПАСНОСТЬ» В УСЛОВИЯХ ИНКЛЮЗИВНОЙ ОБРАЗОВА- ТЕЛЬНОЙ СРЕДЫ: СИСТЕМАТИЧЕСКИЙ ОБЗОР ЛИТЕРА- ТУРЫ
Ключевые слова:
Инклюзивное образование, информационная безопасность, особые образовательные потребности, универсальный дизайн образования (UDL), цифровое граж- данство, системный анализ литературы, образование K-12.Аннотация
В данной статье на основе методологии PRISMA проведен систематиче- ский анализ научных источников за 2013–2025 годы, посвященный формированию навыков информационной безопасности у детей, с акцентом на учащихся с особыми образовательны- ми потребностями. Исследование показало дефицит адаптированных материалов и программ подготовки учителей для таких детей. Обосновано применение универсального дизайна обу- чения (UDL), ассистивных технологий и игровых методов, а также разработаны практические рекомендации для условий Узбекистана.##plugins.themes.default.displayStats.downloads##
Библиографические ссылки
1. OʻRQ-641-son 15.10.2020 “Nogironligi boʻlgan shaxslarning huquqlari toʻgʻrisida” Oʻzbekiston
Respublikasining Qonuni, (Lex.uz). – URL: https://lex.uz/uz/docs/-5049511
2. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining Farmoni, 11.09.2023 yildagi PF-158-son “Oʻzbekiston —
2030” strategiyasi toʻgʻrisida - (Lex.uz). – URL: https://lex.uz/ru/docs/-6600413
3. Page, M. J., et al. (2021). The PRISMA 2020 statement: An updated guideline for reporting systematic
reviews. International Journal of Surgery, 88, Art. no. 105906. https://doi.org/10.1016/j.ijsu.2021.105906
4. Hellems, F., & Bhatia, S. (2022). Removing the Veil: Shining Light on the Lack of Inclusivity in
Cybersecurity Education for Students with Disabilities. Sacred Heart University, School of Computer Science
& Engineering. https://digitalcommons.sacredheart.edu/computersci_fac/183/
5. Ibrahim, A., McKee, M., Sikos, L. F., & Johnson, N. F. (2024). A Systematic Review of K-12 Cybersecurity
Education Around the World. IEEE Access, 12, 59726–59738. https://doi.org/10.1109/ACCESS.2024.3393425
6. Digital Safety and Risk Perception in Higher Education: Insights from Spanish University Students with
Intellectual Disabilities. (2025). Disabilities, 5(4), 108. https://doi.org/10.3390/disabilities5040108
7. Fernández-Cerero, J., Montenegro-Rueda, M., & Fernández-Batanero, J. M. (2023). Impact of
University Teachers' Technological Training on Educational Inclusion and Quality of Life of Students with
Disabilities: A Systematic Review. International Journal of Environmental Research and Public Health, 20(3),
2576. https://doi.org/10.3390/ijerph20032576
8. Rose, D., & Meyer, A. Universal Design for Learning. Center for Applied Special Technology (CAST),
Wakefield, MA
9. Pradhapan, P., Griffioen, R., Clerx, M., & Mihajlovic, V. (2017). Personalized characterization of
sustained attention/vigilance in healthy children. Proc. EHealth 360°, Budapest, Hungary, 271–281. https://
doi.org/10.1007/978-3-319-49655-9_35
10. A.Matyakubov, F.Muxammadiyev. Raqamli taʼlim muhitida talabalarning kiberxavfsizlik madaniyatini
rivojlantirishda Interaktiv metodlar va psixologik omillar.// OʻzMU xabarlari, 2026, [9] ISSN 2181-7324
11. Empowering Neurodiverse Talent in Cybersecurity Through Fair and Inclusive AI Education. (2026).
Proceedings of the 57th ACM Technical Symposium on Computer Science Education V.2. https://doi.
org/10.1145/3770761.3777172
12. Abdurazzokov, J., Abdurakhimov, B. Simmetrik kalitni shifrlash algoritmlarning nochiziqli komponentlarini
tasniflash va shakllantirishda intellektual algoritmlarni qoʻllash masalalari – monografiya , Toshkent 2026,
147b.